Kolektif Emperyalizmin Krizi ve Canavarlar Çağı
The Crisis of Collective Imperialism and the Age of Monsters
Anahtar Kelimeler:
Emperyalizm, Finansallaşma, Kolektif Emperyalizm, Uluslararasılaşma, Kapitalist KrizÖzet
Bu çalışma, günümüzde gözlemlenen küresel kriz dinamiklerini emperyalizmin tarihsel dönüşümü ve kapitalist birikim süreçleri çerçevesinde analiz etmeyi amaçlamaktadır. Emperyalizm, yalnızca belirli bir tarihsel aşamaya özgü bir olgu olarak değil, kapitalist üretim tarzının başından itibaren onunla iç içe geçmiş bir süreç olarak ele alınmaktadır. Bu bağlamda çalışma, İkinci Dünya Savaşı sonrasında ortaya çıkan kolektif emperyalizm biçimini, sermayenin ve devletin uluslararasılaşması süreçleri üzerinden incelemektedir. Çalışmada finansallaşma sürecinin, kapitalizmin kâr oranlarının düşme eğilimine karşı geliştirdiği bir yanıt olarak ortaya çıktığı, ancak bu sürecin uzun vadede yeni çelişkiler ürettiği ileri sürülmektedir. Borçlanma temelli birikim modeli, 2008 küresel finans kriziyle birlikte sınırlarına ulaşmış ve kapitalist sistemin yapısal kırılganlıklarını açığa çıkarmıştır. Sonuç olarak çalışma, günümüzde gözlemlenen savaşlar ve jeopolitik gerilimlerin, güçlü bir sistemin genişleme kapasitesinden ziyade, daralan bir birikim rejiminin kriz tepkileri olarak okunması gerektiğini ortaya koymaktadır.
Referanslar
Amin, Samir (2007), Avrupamerkezcilik: Bir İdeolojinin Eleştirisi, (Çev. Mehmet Sert), (İstanbul: Chiviyazıları).
Cebeci, Ayşe (2014). “Yeni Değerlenme Alanı Olarak Cezayir ve Emperyalizm’in Bugünü”, Ali Murat Özdemir (Der.), Kolektif Emperyalizm: Mağribden Maşrıka Dönüşümün Ekonomi Politiği, (Ankara: İmge): 163-199.
Frank, Andre Gunter (1975). “Azgelişmişliğin Gelişmesi”, A. Aksoy (Der.), Azgelişmişlik ve Emperyalizm, (İstanbul: Gözlem Yayınları): 103-119.
Hall, S. ve Massey, D. (2010), “Interpreting the Crisis”, Soundings, 44, s. 57-71.
Harvey, David (2015), Neoliberalizmin Kısa Tarihi. (Çev. Aylin Onacak), (İstanbul: Sel Yayınları).
Hilferding, R. (2007), Finance Capital: A Study in the Latest Phase of Capitalist Development. (Londra: Taylor & Francis & Routledge).
Jessop, Bob (2008), Devlet Teorisi: Kapitalist Devleti Yerine Oturtmak (Çev. Ahmet Özcan), (Ankara: Epos).
Krippner, G. R. (2005), “The Financialization Of The American Economy”. Socio-Economic Review, 3(2), s. 173–208.
Krippner, G. R. (2011), Capitalizing on Crisis: The Political Origins of the Rise of Finance. (Cambridge, MA: Harvard University Press).
Lapavitsas, Costas (2009), “Financialised capitalism: Crisis and financial expropriation”. Historical Materialism, 17(2), s. 114–148.
Lapavitsas, Costas (2013), “The financialization of capitalism: ‘Profiting without producing’”. City, 17(6), s. 792–805.
Lenin, Vladimir Ilyiç (2009), Emperyalizm: Kapitalizmin En Yüksek Aşaması. (Ankara: Sol Yayınları).
Özdemir, Ali Murat (2014). “Kolektif Emperyalizm”, Ali Murat Özdemir (Der.), Kolektif Emperyalizm: Mağribden Maşrıka Dönüşümün Ekonomi Politiği, (Ankara: İmge): 29-91.
Özdemir, Ali Murat (2026), “Emperyalizm Kendini Diretirken”, https://www.yeniulke.com.tr/emperyalizm-kendini-diretirken/ (09.06.2026).
Panitch, Leo ve Gindin, Sam (2006), “Theorizing American Empire”, Amy Bartholomew (Der.), Empire’s Law: The American Imperial Project and the ‘War to Remake the World. (Londra: Pluto Press): 21-43.
Poulantzas, Nicos (2014), Siyasal İktidar ve Toplumsal Sınıflar (Çev. Şule Ünsaldı), (Ankara: Epos).
Streeck, W. (2011), The Crises Of Democratic Capitalism. New Left Review, 71, s. 5–29.
Türkoğlu Karacaova, Ezgi Nur (2026), Finansallaşmanın Türk Merkez Bankacılığı Üzerindeki Etkileri (Yayınlanmamış Doktora Tezi), (Ankara: Hacettepe Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü).
Uğurlu, Göksu (2023), Uluslararasılaşan Burjuva İktidarının Bir İşlevi Olarak Egemenlik: Irak’ta 2003 İşgali Sonrası Devletin Yeniden Biçimlendirilmesi (Yayınlanmamış Doktora Tezi), (Ankara: Ankara Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü).
Wallerstein, Immanuel (2004), Dünya Sistemleri Analizi: Bir Giriş, (Çev. Ender Abadoğlu ve Nuri Ersoy), (İstanbul: Aram).
İndir
Yayınlanmış
Nasıl Atıf Yapılır
Sayı
Bölüm
Lisans
Telif Hakkı (c) 2026 KAMU Hukuk ve Yönetim

Bu çalışma Creative Commons Attribution 4.0 International License ile lisanslanmıştır.
